In de winter van 1869 had ik voor korte tijd mijn drukke praktijk aan een paar colle­ga’s overgedragen en Parijs verlaten om het internationaal geneeskundig congres te Moskou bij te wonen. Reeds de eerste zittingen waren zeer belangwekkend. Een paar beroemdheden van de dag hielden verhandelingen, waarin nieuwe theorieën en methoden werden aangeprezen (nu reeds lang vergeten) en heftige discussies volgden, waaraan ik, jong en geestdriftig als ik destijds was, hartstochtelijk deelnam.